Słownik pojęć - Rolnictwo

Warzywa

Warzywa w słownikowym i popularnym znaczeniu to rośliny zielne, których różne organy (łodygi, korzenie, liście, kwiatostany, a nawet owoce w botanicznym tego słowa znaczeniu) używane są jako pokarm.


W formalnej klasyfikacji towarów spożywczych to grupa produktów roślinnych przeznaczonych do spożycia, obejmująca poza tym co tradycyjnie uznawane jest za warzywa, także grzyby oraz owoce kaparów i oliwek (z wyjątkiem stosowanych do produkcji olejów), mimo że są to organy roślin krzewiastych i drzewiastych. Z kolei owoce truskawek, poziomek i ananasów, mimo że są to rośliny zielne, klasyfikowane są jako owoce.

 

Warzywa można zjadać na surowo, ugotowane, usmażone lub upieczone. Używane są również w przetworach. Uprawą i produkcją warzyw zajmuje się warzywnictwo.

Warzywa są bardzo ważnym składnikiem pokarmu człowieka ? stanowią źródło witaminy C i prowitaminy A, a także błonnika i składników mineralnych. Mają wysoką wartość biologiczną i dietetyczną.

Rośliny warzywne należą do wielu rodzin i pochodzą z różnych stron świata. W sumie na świecie jako warzyw używa się co najmniej 250 gatunków, z czego ok. 50 spożywanych jest w Polsce.

Klasyfikacja warzyw
  1. Warzywa kapustne
  2. Warzywa cebulowe
  3. Warzywa liściowe
  4. Warzywa korzeniowe
  5. Warzywa psiankowate
  6. Warzywa dyniowate
  7. Warzywa rzepowate
  8. Warzywa strączkowe
  9. Warzywa wieloletnie
  10. Warzywa różne
  11. Grzyby

Klasyfikacja warzyw

Najczęściej stosowane kryteria podziału warzyw dzielą je zgodnie z klasyfikacją biologiczną lub na grupy użytkowe. Pierwsze kryterium jest użyteczne ze względu na podobieństwa roślin spokrewnionych zarówno w wyglądzie, jak i budowie i składzie. Drugie kryterium odwołuje się do podobieństwa metod uprawy. Przedstawiony poniżej podział na grupy w wielu przypadkach pokrywa się z przynajmniej częściowo z podziałem systematycznym (np. wszystkie warzywa kapustne i rzepowate to rośliny z rodziny kapustowate, a rośliny strączkowe to bobowate). Warzywa dzieli się poza tym ze względu na długość okresu rozwoju na jednoroczne (np. rzodkiew zwyczajna, pomidor zwyczajny), roślina dwuletnia (tych jest najwięcej, np. cebula zwyczajna, marchew zwyczajna) i wieloletnie (np. szparag lekarski, rabarbar ogrodowy).

Warzywa kapustne
  • brokuł (Brassica oleracea var. botrytis italica)
  • jarmuż (Brassica oleracea convar. acephala var. sabellica)
  • kalafior (Brassica oleracea var. botrytis)
  • kalarepa (Brassica oleracea var. gongylodes)
  • kapusta brukselska, brukselka (Brassica oleracea var. gemmifera)
  • kapusta chińska (Brassica chinensis)
  • kapusta głowiasta biała (Brassica oleracea var. capitata f. alba)
  • kapusta głowiasta czerwona (Brassica oleracea var. capitata f. rubra)
  • kapusta pekińska (Brassica pekinensis)
  • kapusta włoska (Brassica oleracea var. sabauda)

Warzywa cebulowe
  • cebula perłowa (Allium ampeloprasum)
  • cebula zwyczajna (cebula kartoflanka, cebula wielopiętrowa) (Allium cepa)
  • czosnek pospolity (Allium sativum)
  • por (Allium porrum)
  • rokambuł (Allium ophioscordon Don.)
  • szalotka (Allium ascalonicum)
  • siedmiolatka (Allium fistulosum)
  • szczypiorek (Allium schoenoprasum)

Warzywa liściowe
  • burak liściowy, boćwina (Beta vulgaris var. cicla)
  • burak ćwikłowy, botwina (Beta vulgaris var. esculenta)
  • cykoria sałatowa (Cichorium intybus var. foliosum)
  • cykoria endywia (Cichorium endivia)
  • pietruszka naciowa (Petroselinum hortense ssp. macrocarpum)
  • portulaka warzywna (Portulaca oleracea)
  • roszponka warzywna (Valerianella locusta)
  • pieprzyca siewna, rzeżucha ogrodowa (Lepidium sativum)
  • rukiew wodna (Nasturcium officinale)
  • sałata siewna (Lactuca sativa)
  • seler naciowy (Apium graveolens var. dulce)
  • szpinak zwyczajny (Spinacia oleracea)
  • szpinak nowozelandzki, trętwian czterorożny (Tetragonia expansa)
  • rukola, rokietta siewna (Eruca sativa)
  • mniszek lekarski (Taraxacum officinale)

Warzywa korzeniowe
  • batat, wilec ziemniaczany (Ipomoea batatas)
  • burak ćwikłowy (Beta vulgaris)
  • maniok jadalny (Manihot esculenta)
  • maranta (Maranta arundinacea)
  • marchew zwyczajna (Daucus carota)
  • pasternak zwyczajny (Pastinaca sativa)
  • pietruszka korzeniowa (Petroselinum hortense ssp. microcarpum)
  • salep (bulwy storczyków, gł. storczyka męskiego Orchis maculata)
  • salsefia (Tragopogon porrifolius)
  • seler korzeniowy (Apium graveolens var. rapaceum)
  • słonecznik bulwiasty, topinambur ( Helianthus tuberosus)
  • wężymord czarny korzeń, skorzonera (Skorzonera hispanica)

Warzywa psiankowate
  • oberżyna, bakłażan (Solanum melongena)
  • papryka roczna (Capsicum annuum)
  • pomidor uprawny (Lycopersicon esculentum)
  • ziemniak (Solanum tuberosum)
  • rodzynek brazylijski, miechunka peruwiańska (Physalis peruviana)
  • miechunka pomidorowa (Physalis ixocarpa)

Warzywa dyniowate
  • dynia (odmiany: kabaczek, cukinia, patison, dynia makaronowa; Cucurbita pepo)
  • kawon, arbuz (Citrullus vulgaris)
  • melon (Cucumis melo)
  • ogórek (Cucumis sativus)

Warzywa rzepowate
  • brukiew, karpiel (Brassica napus var. napobrassica) * rzepa (Brassica rapa var. rapifera)
  • rzodkiew (Raphanus sativus var. major)
  • rzodkiewka (Raphanus sativus var. sativus)
  • rzodkiew japońska, daikon (Raphanus sativus longipinnatus)

Warzywa strączkowe
  • bób (Vicia faba var. major) * ciecierzyca pospolita (Cicer arietinum L.)
  • fasola zwykła (Phaseolus vulgaris)
  • fasola wielokwiatowa (Phaseolus coccineus syn. multiflorus)
  • groch (Pisum sativum)
  • soczewica jadalna (Lens culinaris)
  • soja (Glycine max)

Warzywa wieloletnie
  • chrzan pospolity (Armoracia rusticana)
  • rabarbar ogrodowy (Rheum rhaponticum)
  • szczaw zwyczajny (Rumex acetosa)

Warzywa różne
Warzywa (włoszczyzna)
  • kapary (Capparis spp.)
  • karczoch zwyczajny (Cynara scolymus)
  • kard (karczoch hiszpański) (Cynara cardunculus)
  • koper ogrodowy (Anethum graveolens)
  • kukurydza cukrowa (Zea mays var. saccharata)majeranek ogrodowy (Origanum majorana)
  • oliwka europejska (Olea europaea; także roślina oleista)
  • pochrzyn chiński (Dioscorea batatas)
  • szparag lekarski (Asparagus officinalis)

Grzyby
Zaliczane do warzyw w klasyfikacjach urzędowych.
Przykłady:
  • pieczarka (Agaricus spp.)
  • pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius)
  • borowikowate (Boletaceae)
  • trufle (Tuber spp.)
  • uszaki (Auricularia spp.)
  • trzęsaki (Tremella spp.)



źródło: pl.wikipedia.org

Tematy:

Porady dla rolników

Kiedy i jak nawozić rośliny ogrodowe?

portal rolniczy

Jeśli chcemy mieć piękny ogród, powinniśmy poświęcić mu sporo uwagi. Musimy zadbać o regularne plewienie, st...

Technologia rolnicza

Bezpieczne maszyny rolncze - Poprawa widoczności z kamerą i monitorem

portal rolniczy

Maszyny montowane z przodu i z tyłu ciągnika, zawieszane lub zaczepiane, ...

Słownik rolniczy

Rolnictwo, portal rolniczy, rolnicze maszyny, sklepy rolnicze, urządzenia rolnicze, rolne, targi, katalog firm, Polska wieś, sklep, warzywa owoce Rolnictwo, portal rolniczy, rolnicze maszyny, sklepy rolnicze, urządzenia rolnicze, rolne, targi, katalog firm, Polska wieś, sklep, warzywa owoce